Giải thích cho người mới · 10/2026

Đóng góp mã
nguồn mở thời AI

Kế hoạch bốn tuần để gửi một thay đổi nhỏ mà người duy trì vui lòng đọc. Có ví dụ git chạy thật.

Ví dụ đời thường Số liệu có nguồn Git chạy thật Danh sách kiểm
PR 600 dòng, AI viết! Đã hỏi trước chưa?
Câu hỏi của bài này

Gửi thì rẻ, kiểm thì đắt

1AI làm việc gửi đóng góp rẻ đi. Việc kiểm vẫn tốn thời gian của người duy trì.
2Dự án nào cũng có luật riêng, và có dự án cấm hẳn đóng góp do AI sinh. Phải đọc luật của đúng dự án đó.
3Bốn tuần: đọc, hỏi, làm nhỏ, gửi. Chưa ai hiểu hết bên trong AI, nên các hình ảnh chỉ để dễ nhớ.
Hình dung trước

Một xe đồ hay một cái ghế?

Khách thứ nhất

Mang cả xe đồ tự làm

Đặt vào ba bốn góc xưởng. Chủ phải xem từng món, dọn chỗ, và chịu trách nhiệm nếu hỏng.

Khách thứ hai

Hỏi rồi mài một cái ghế

Ngồi xem một tuần, hỏi: “Tôi mài giùm cái này được không?”, rồi đưa ra xem. Chủ nhớ tên người này.

Đóng góp tốt không đo bằng số dòng gửi. Đo bằng việc người duy trì dễ nói “đồng ý”.
Từ khó, nói dễ

Sáu từ sẽ gặp trong bài

Người duy trì

tên kỹ thuật: maintainer

Người chịu trách nhiệm một dự án và quyết định nhận hay không nhận thay đổi. Như chủ xưởng.

Phiếu việc

tên kỹ thuật: issue

Một phiếu ghi vấn đề hoặc ý tưởng của dự án, để mọi người cùng xem.

Bản sao của bạn

tên kỹ thuật: fork

Bản sao dự án thuộc về bạn, để sửa thoải mái mà không đụng vào bản gốc.

Lời đề nghị nhận thay đổi

tên kỹ thuật: pull request (PR)

“Mời anh xem thay đổi này và nhận vào dự án.”

Luật chơi khi đóng góp

tên kỹ thuật: CONTRIBUTING

Tệp ghi việc nên làm, cách viết, cách kiểm. Đọc trước khi làm bất cứ gì.

Dời lên bản mới

tên kỹ thuật: rebase

Dời thay đổi của bạn lên trên bản mới nhất của dự án để lịch sử gọn.

Số liệu · Linux Foundation 2026

Ước tính: một PR trong bốn là rác AI

PR là rác AI25%
Ở dự án lớn31%
Thấy PR tăng59%
Có chính sách AI35%

Phần trăm theo ước tính của người trả lời khảo sát, công bố 20/10/2026. Số người trả lời không được nêu trong thông cáo.

Đây là ước tính, không phải số đếm PR. Tôi đọc thông cáo, chưa đọc cả báo cáo.

32% dự án chưa có chính sách và chưa định có. Luật phải tự đi tìm.

Ca có thật · 1/2026

curl đóng cửa thưởng lỗi

15%+

báo cáo là lỗ hổng thật, trước 2025

<5%

từ 2025, theo người duy trì chính

Bài của Daniel Stenberg ngày 26/1/2026: chương trình thưởng lỗi dừng từ 31/1/2026.

Là một dự án và góc nhìn của người trong cuộc. Phần thưởng tiền có thể là yếu tố riêng của curl.

Người nhận bị ngập thì đóng cửa. Cửa đóng thì người đóng góp tốt cũng chịu.
Một chính sách thật

Một dự án có thể nghiêm đến đâu

1Khai báo mọi việc dùng AINêu công cụ và mức độ
2Tự giải thích được không cần AIKhông giải thích được thì đừng gửi
3Người mới cần được bảo lãnh trướcChưa được bảo lãnh, PR bị tự động đóng
4Gửi rác nhiều lần sẽ bị ghi tênCó danh sách công khai các trường hợp bị từ chối
5Đọc ở CONTRIBUTING và AI_POLICYĐọc tháng 10/2026, chính sách có thể đã đổi
Tuần 1 trên 4

Tuần 1: đọc và dùng dự án

Việc làm
  • Chọn dự án bạn thật sự đang dùng
  • Đọc README, CONTRIBUTING, chính sách AI
  • Đọc 5 PR được nhận và 5 PR bị đóng
  • Chạy dự án và bộ test một lần
Mang đi

Năm dòng “luật chơi của dự án” bằng lời của bạn, kèm lệnh chạy test.

Tuần 2 trên 4

Tuần 2: chọn việc nhỏ và hỏi trước

Việc làm
  • Tìm issue nhỏ, đã được người duy trì chấp nhận
  • Bình luận xin nhận, nêu cách làm trong hai câu
  • Chờ phản hồi rồi mới viết code
  • Im lặng nhiều ngày: hỏi lại hoặc chọn việc khác
Mang đi

Một bình luận ngắn, lịch sự, đã được người duy trì trả lời.

Tuần 3 trên 4

Tuần 3: sửa nhỏ, có test, tự giải thích

Việc làm
  • Viết test thất bại trước, rồi sửa cho đạt
  • Một mục đích, không đổi định dạng hàng loạt
  • Chạy toàn bộ test, ghi số test đã chạy
  • Tắt AI, giải thích từng dòng thành lời
Mang đi

Một nhánh có một commit sạch và test chạy được. Chỗ nào chưa giải thích được là chưa sẵn sàng gửi.

Tuần 4 trên 4

Tuần 4: mở PR rõ và nhận phản hồi

Việc làm
  • Viết mô tả: vấn đề, cách sửa, cách kiểm
  • Khai báo AI đúng mẫu của dự án
  • Tự duyệt diff của mình trước khi gửi
  • Nhận phản hồi: trả lời ngắn, sửa đúng điều xin
Mang đi

Một PR mà người duy trì mở ra thấy ngay mục đích và cách kiểm. Bị từ chối thì cảm ơn, đừng tranh luận.

Git chạy thật · Git 2.56.0

Test đỏ rồi mới xanh

# 1. lần chạy đầu
Ran 0 tests
NO TESTS RAN
# 2. test mới, chưa sửa
Ran 2 tests
FAILED (failures=1)
# 3. sau khi sửa
Ran 2 tests
OK

Lần chạy đầu không có dòng đỏ nào, nhưng cũng không test nào chạy. Luôn ghi số test đã chạy.

Test thất bại đúng lý do mong đợi thì mới chứng minh nó kiểm đúng vấn đề.

Kho thử trên máy, một người, không có người duyệt thật.

Mẫu dán được

Mẫu mô tả PR có dòng khai báo AI

## Vấn đề
Cái gì sai, khi nào gặp. Closes #123
## Cách sửa
Đổi gì và vì sao
## Cách kiểm
Lệnh test, số test đã chạy
## Khai báo AI
Công cụ nào, phần nào. Tôi đã
đọc, chạy và hiểu thay đổi.
Quan trọng

Dùng đúng mẫu khai báo của dự án bạn gửi, không phải mẫu này.

Mô tả tốt cho người duyệt thấy ngay mục đích và cách tự kiểm.

Lỗi hay gặp

Năm lỗi làm người duy trì thở dài

1Sửa lớn rải rác, đổi định dạng hàng loạtMột mục đích mỗi PR, vài chục dòng
2Mở PR cho việc chưa ai chấp nhậnHỏi trước, chờ trả lời
3Dán văn bản AI mà mình không hiểuLàm bài kiểm tra giải thích không cần AI
4Không khai báo AI khi dự án yêu cầuĐọc chính sách, khai báo đúng mẫu
5Tranh luận với người duyệtHỏi để hiểu, sửa đúng điều xin, chấp nhận bị từ chối
Minh họa, không có thật

Minh họa: cùng một issue, hai buổi sáng

Không đọc luật
09:40 · Người đóng gópAI sinh 600 dòng, ba tệp bị đổi định dạng. Mở PR, không khai báo AI.
14:00 · Người duy trìĐóng PR. Việc chưa được chấp nhận và quá lớn. Hãy đọc CONTRIBUTING.
Theo kế hoạch bốn tuần
09:20 · Người đóng gópXin nhận việc. Cách sửa: hai câu.
Hôm sau 10:00 · Người duy trìỔn, cứ làm.
Ngày ba 09:00 · Người duy trìThêm một test cho chuỗi rỗng nhé.
Hai bước dừng, hỏi trước và tự giải thích, tốn nửa giờ và thường tiết kiệm cả buổi sáng cho hai bên.
Danh sách kiểm

Sáu câu tự hỏi trước khi bấm gửi

1Giải thích được từng dòng không cần AI?
2Đã chạy toàn bộ test, biết số test chạy?
3PR chỉ có một mục đích?
4Đã đọc CONTRIBUTING và chính sách AI?
5Người duy trì đã chấp nhận việc này?
6Mô tả có nói rõ cách kiểm?
Nhìn cân bằng

Nhìn cân bằng: được gì, chưa được gì

Khá chắc
  • Người duy trì báo cáo PR tăng, chất lượng thấp đáng kể
  • Ít nhất một dự án lớn đã đóng một cửa vì lý do này
  • Có dự án có chính sách AI rất rõ
Chưa rõ
  • 25% và 31% là ước tính, chưa đọc cả báo cáo
  • Chưa thấy nghiên cứu đo hiệu quả của kế hoạch này
  • Chính sách đổi nhanh, bị từ chối vẫn là chuyện thường
Kết luận

Đọc luật, hỏi trước, gửi ít và dễ duyệt, hiểu thứ mình gửi.

AI giúp viết nhanh hơn, và cũng giúp gửi thứ chưa hiểu nhanh hơn. Bốn tuần ở trên đặt các điểm dừng vào đúng chỗ.